O pisowni wyrazów związanych z kultem religijnym można by stworzyć opasłe tomiska. Warto więc zwrócić uwagę na kilka najważniejszych związanych z tym problemów. Dziś o jednym z najpowszechniej popełnianych błędów w tym zakresie. Co gorsza, błąd, o którym napiszę, jest tak rozpowszechniony, że — jak się wydaje — duża część księży katolickich nie ma pojęcia… do jakiego kościoła należą!

Zacznijmy więc od podstaw. Jak należy zapisywać przymiotnik występujący w nazwie najpopularniejszej instytucji religijnej w Polsce: rzymsko-katolicki, rzymskokatolicki czy rzymsko katolicki?

Kwestię zapisu wyrazu kościół omawiałem w artykule Kościół — wielką czy małą literą?, więc uznaję ją za wyjaśnioną: wszystko zależy od tego, czy mamy na myśli budynek, grupę wiernych danego wyznania czy związek wyznaniowy. Przejdźmy więc do odpowiedzi na postawione w tytule pytanie.

Zasady pisowni przymiotników złożonych, a to one określają pisownię przedmiotowego wyrażenia, są proste. Omówiłem je szczegółowo w artykule Pisownia przymiotników złożonych.

Zadajmy więc podstawowe pytanie: ile religii wyznają katolicy interesującego nas obrządku? Głupie pytanie? Tylko pozornie… Gdyby bowiem było tak, że wyznają oni jakiś — przepraszam za wyrażenie — miks religii starożytnego Rzymu i katolicyzmu, czyli np. zastąpili Jowisza Trójcą Świętą, podrzędne bóstwa połączyli dajmy na to ze świętymi, a wyrocznie utożsamili z biblijnymi prorokami, pisownia z dywizem byłaby uzasadniona, bo ich religia łączyłaby w sobie elementy dwóch religii wskazanych w nazwie — wywodzącej się z mitologii religii starożytnego Rzymu i katolicyzmu. Tak jednak nie jest, gdyż chodzi tu o jedną religię, a ściślej mówiąc, o konkretną jej odmianę, czyli katolicyzm w obrządku rzymskim, czyli mówiąc trywialnie — „po rzymsku” (w Rzymie znajduje się od stuleci centralny ośrodek administracyjno-duchowy katolicyzmu, do Soboru Watykańskiego II obrzędy religijne sprawowano po łacinie, czyli w języku starożytnego Rzymu, a podstawę sprawowania ich stanowi nadal Mszał rzymski). Skoro tak, to wyrazy tworzące określenie tego wyznania pozostają w stosunku podrzędnym — wyraz rzymski jest określeniem „wersji” katolicyzmu. Działa tu ta sama zasada, która stosuje się m.in. do wyrazów jasnoniebieski, stałonapięciowy itp. W związku z tym:

Jedyną poprawną formą zapisu jest rzymskokatolicki.

Formy *rzymsko-katolicki i spotykana gdzieniegdzie *rzymsko katolicki (jak na obrazku poniżej) są błędne.

Jeśli rzymskokatolicka parafia umieszcza w Internecie, na tablicy przy wejściu do kościoła czy w jakimkolwiek innym miejscu błędną formę, to tak jakby jakieś liceum określało się w dokumentach, na tabliczkach i stronie www jako *licełum. Kompromitacja? Tak, i to dużego kalibru. Takie rzeczy jednak się zdarzają, jak widać na załączonych obrazkach…

Share on Facebook